آرشیو اخبار آرشیو اخبار
خروجی خبرخوان خروجی خبرخوان اخبار
جستجو برای      
مقالات

زندان بانی و جامعه مدنی
اکرم حسینی
ندامتگاه شهر ری
امتیازدهی به این مقاله:


1394/09/16
نظرات شما (0)
خلاصه مقاله
زندانبانی و جامعه مدنی شاید در آینده و پس از دستیابی به بلوغ جامعه مدنی، بسیاری از گفتارهای امروز پیش افتاده جلوه کنند و کمتر کسی بتواند درک کند که در روزگار پیشین، هنگامی که طرح معرفی زندانبان شایسته از سوی یک نهاد غیردولتی اجرا می شد با تردید و تعجب و خرده گیری برخی اصحاب قدرت و منتقدان حکومت مواجه می گردید شاید در آینده و پس از دستیابی به بلوغ جامعه مدنی، بسیاری از گفتارهای امروز پیش افتاده جلوه کنند و کمتر کسی بتواند درک کند که در روزگار پیشین، هنگامی که طرح معرفی زندانبان شایسته از سوی یک نهاد غیردولتی اجرا می شد با تردید و تعجب و خرده گیری برخی اصحاب قدرت و منتقدان حکومت مواجه می گردید و در این مراسم هیچ یک از مقامات سازمان زندان ها و دادستانی و مقامات قضائی که دعوت شده بودند حضور نیافتند و در فضای غیرعادی موجود، خانواده زندانبان برگزیده نیز نتوانستند موفق به حضور برای دریافت جایزه شوند و از سوی معدودی از مخالفان نیز گفته می شود که زندانبان جزیی از نهاد حکومتی است و تقدیر از زندانبان شایسته، تقدیر از حکومت و صحه گذاشتن بر عملکرد آن و نیز پذیرش ضمنی محکومیت زندانیان سیاسی است. فلسفه جامعه مدنی شعوبی دارد که اهم آن التیام بخشی است. جامعه مدنی شکاف دولت و ملت را پر می کند و از آنجا که قدرت ذاتا میل به سلطه گری دارد جامعه مدنی مانع آن می شود تا هم ساختار قدرت به صورتی منطقی، پایدارتر شود و هم جامعه از آن منتفع گردد و از سوی قدرت آسیب نبیند. هم اصل ۲۷ قانون اساسی و آیین نامه اجرایی تاسیس و فعالیت سازمان های غیردولتی مصوب هیات وزیران به تاریخ ۲۹/۳/۱۳۸۴ که در مرداد ۸۴ ابلاغ شد حق تشکیل اجتماعات و برگزاری تجمعات و راهپیمایی را به رسمیت شناخته و اجازه می دهد که NGOها برای پیگیری مطالبات خود از طریق تعامل، انتقاد، اعتراض و برگزاری تجمعات و راهپیمایی ها عمل کنند. روش های اعتراضی گرچه قانونی و مجاز و در جوامع توسعه یافته امری متعارف است اما بیشتر جنبه سلبی دارند. برای پیشبرد و توسعه جامعه مدنی و حقوق بشر باید روش های ایجابی را نیز در دستور کار قرار داد و به تقویت کارکردها و کنش های مثبت و سازنده پرداخت. روش سلبی عمدتا متکی بر اعتراض، انتقاد، نفی، تنبیه و نهی از منکر است. روش ایجابی متکی بر تشویق، پاداش و امر به معروف است. اقتصار به احدی از آنها توازن را در پیشرفت حقوق بشر و دموکراسی بر هم می زند. باید به میزانی که به نقد و اعتراض و نفی اهتمام می ورزیم به تشویق نیز همت بگماریم. بدیهی است که وظیفه اصلی نهادهای مدنی، نقد و اصلاح امور است و قرار نیست آنها مدیحه سرای حکومت باشند خصوصا در جوامعی که رسانه های دولتی قدرتمند وجود دارند و منابع در انحصار حکومت است و به اندازه کافی تشویق و خودستایی را نثار کارگزاران می کنند. در چنین شرایطی نهادهای مدنی وظیفه نهادهای دولتی را بر عهده ندارند و ناقد کارگزارانند نه ستایشگر آنان اما اتخاذ سازوکارهایی که بتواند نهادهای مدنی را در جامعه ما از جایگاه نهادهای یکسره معترض خارج کرده و در موقعیت پرحساسیت و شکاکیت کنونی گام هایی در جهت اعتمادسازی متقابل بردارد، جرم به نظر می آید. ایده برگزیدن زندانبان شایسته، نمونه ای از این سازوکارهاست که سه سال پیش با هدف ارتقای وضعیت زندانبانی و بهبود رعایت حقوق زندانیان ارائه شد. حقیقت این است که برخی مشاغل مانند زندانبانی به خاطر سابقه ای که از آنها در حافظه تاریخی ما بر جای مانده است وجاهتی ندارد. فقدان منزلت شغلی در این زمینه سبب اختفای شغل بسیاری زندانبانان از خویشاوند و همسایه است. زندانبانی که با چنین تصوری از سوی جامعه و خود درباره این شغل مواجه است، احساس تحقیر اجتماعی را ممکن است در مناسبات خود با زندانی (به عنوان عامل اصلی این وضعیت) جبران کند و نمی توان انتظار داشت مناسبات مطلوبی برقرار گردد. باید این تصور شکسته شود و زندانبانی منزلتی در ردیف سایر مشاغل بیابد و جز در موارد و مصالح ویژه زندانبان ناگزیر از پنهان ساختن پیشه خویش نباشد.
متن کامل مقاله
تعداد بازدید از این صفحه: 1416